ආකර්ෂණය, ආශාව සහ නොබිඳිය හැකි පෞරුෂයක් ගොඩනගා ගැනීමේ සූක්ෂ්ම විද්යාව පිළිබඳ මනෝවිද්යාත්මක මගපෙන්වීමක් - අපේ අනන්යතාවය මත පදනම්ව.
හැඳින්වීම: "වසීීකෘත කිරීම" (Seduction) යනු ඔබ සිතන දෙය නොවේ
"Seduction" හෙවත් වසීීකෘත කිරීම යන වචනය බොහෝ ශ්රී ලාංකිකයන්ට අපහසුවක් ඇති කරයි. එය බොහෝ විට වටහා ගන්නේ යම් කපටි හැසිරීමක්, සදාචාරාත්මකව ගැටලුකාරී දෙයක් හෝ නොහික්මුණු පිරිසකට පමණක් සීමා වූ දෙයක් ලෙසයි. බෞද්ධ සාරධර්ම, ගතානුගතික පවුල් ව්යුහයන් සහ "අසල්වැසියන් මොනවා සිතයිද" යන බියෙන් හැඩගැසුණු සංස්කෘතියක් තුළ, ඕනෑකමින් කෙනෙකු ආකර්ෂණය කර ගැනීමට උත්සාහ කිරීම වරදක් ලෙස හැඟෙන්නට පුළුවන.
නමුත් දශක ගණනාවක සිට මනෝවිද්යාව දන්නා සැබෑ සත්යය මෙයයි: වසීීකෘත කිරීම යනු සරලවම කෙනෙකු තමා වෙත නැඹුරු කරවා ගැනීමේ කලාවයි. එය රවටා ගැනීමක් හෝ මුළා කිරීමක් නොවේ. එය පෞරුෂය, චිත්තවේගීය බුද්ධිය සහ අව්යාජ චුම්බකත්වයක් ඇති කර ගැනීමයි. එය ඔබ අසල සිටින විට අනෙක් පුද්ගලයාට වඩාත් ජීවමාන හැඟීමක් ඇති කරවීමේ කුසලතාවයි.
ශ්රී ලාංකිකයන් තමන් දැනුවත්ව හෝ නොදැනුවත්ව මෙම ප්රබල ක්රමවේදයන් සියවස් ගණනාවක සිට ප්රගුණ කර ඇත. මෙම ලිපිය ඒ ගැනයි. ආකර්ෂණය පිළිබඳ මනෝවිද්යාත්මක විද්යාව අපේ සංස්කෘතිය, වටිනාකම් සහ අප ආදරය කරන ආකාරය සමඟ ගලපා තේරුම් ගැනීම මෙහි අරමුණයි. මන්ද, වඩාත් ඵලදායී ආකර්ෂණීය බවක් ඇති වන්නේ කොහෙන් හෝ ආනයනය කරන ලද දේවලින් නොව, එය ගැඹුරින්ම ඔබ හා බැඳුණු ඔබේම අනන්යතාවය තුළිනි.
1 කොටස: ආකර්ෂණය පිළිබඳ මනෝවිද්යාව - සැබවින්ම සිදුවන්නේ කුමක්ද?
අපි සාර්ථක වන දේ ගැන කතා කිරීමට පෙර, මනෝවිද්යාත්මකව "ආකර්ෂණය" යනු කුමක්දැයි තේරුම් ගත යුතුය. මන්ද බොහෝ දෙනා එය සම්පූර්ණයෙන්ම වරදවා වටහාගෙන ඇත.
ආකර්ෂණය යනු මූලික වශයෙන්ම බාහිර පෙනුම නොවේ. පෙනුම පළමු හැඟීමට බලපෑවද, කාලයත් සමඟ කෙනෙකු කෙරෙහි ඇති ආකර්ෂණය රඳවා ගන්නේ සහ ගැඹුරු කරන්නේ මනෝවිද්යාත්මක සාධකයි. එය රඳා පවතින්නේ ඔබ අසල සිටින විට අනෙක් පුද්ගලයාට දැනෙන හැඟීම මතයි. එය චිත්තවේගීය ආරක්ෂාව (Emotional safety) සහ යම් ප්රමාණයක අනපේක්ෂිත බවක් (Unpredictability) එකට මිශ්ර වූ අවස්ථාවකි. එය ඔබව පිළිගැනීම, ඔබට අභියෝග කිරීම සහ ඔබ ගැන අවංකවම උනන්දු වීම පිළිබඳ කාරණයකි.
රොබට් සියල්ඩිනිගේ (Robert Cialdini) සමාජ මනෝවිද්යා පර්යේෂණ සහ බැඳීම් පිළිබඳ දශක ගණනාවක අධ්යයනයන් පෙන්වා දෙන්නේ මිනිස් ආකර්ෂණය මෙහෙයවන මූලික මනෝවිද්යාත්මක යාන්ත්රණ කිහිපයක් ඇති බවයි. තමා තේරුම් ගනු ලැබීමට ඇති අවශ්යතාවය, ආත්ම විශ්වාසයෙන් පිරි පුද්ගලයන් වෙත ඇති නැඹුරුව සහ තම අනන්යතාවය ගැන සැබවින්ම සෑහීමකට පත්වන පුද්ගලයන්ගේ චුම්බක ගුණය මෙයට ඇතුළත් වේ.
මේ කිසිවකට පරිපූර්ණ බාහිර පෙනුමක් අවශ්ය නොවේ. මුදල්, තත්ත්වය හෝ විදේශීය අධ්යාපනයක් අවශ්ය නොවේ. ඒ සඳහා අවශ්ය වන්නේ ආත්ම අවබෝධය, චිත්තවේගීය බුද්ධිය සහ අනෙක් පුද්ගලයා සමඟ අවංකව ජීවමාන වීමට ඇති කැමැත්තයි. ශ්රී ලාංකීය සන්දර්භය තුළ මෙම මූලධර්ම අපේ සංස්කෘතිය සමඟ අන්තර් ක්රියා කරන ආකාරය තේරුම් ගැනීම ඉතා වැදගත් වේ.
2 කොටස: චිත්තවේගීය බුද්ධියේ (Emotional Intelligence) ආකර්ෂණීය බලය
හැඟීම් ප්රකාශ කිරීම බොහෝ විට යටපත් කරන රටක, අවංක චිත්තවේගීය බුද්ධියක් ප්රදර්ශනය කරන පුද්ගලයා වහාම කැපී පෙනේ. එය ශබ්ද නගා කරන දෙයක් නොවේ; එය පුද්ගලයන්ව තමා වෙත ඇද ගන්නා නිහඬ ප්රබල ශක්තියකි.
ආකර්ෂණය සම්බන්ධයෙන් චිත්තවේගීය බුද්ධිය යනු කරුණු කිහිපයකි:
- වටපිටාව වටහා ගැනීම: කෙනෙකුට කතා කිරීමට අවශ්ය මොහොත සහ ඔවුන්ට නිහඬව සිටීමට අවශ්ය මොහොත වටහා ගැනීම මෙයට ඇතුළත් වේ. ශ්රී ලාංකීය සමාජ පසුබිමක (පවුලේ උත්සවයක්, කාර්යාලයක් හෝ ආගමික උත්සවයක්) අවබෝධයෙන් යුතුව හැසිරෙන පුද්ගලයා සැමවිටම ආකර්ෂණීය වේ.
- අනෙක් අයට වැදගත් දේ මතක තබා ගැනීම: කෙනෙකු තම මවට සුව නැති බව පැවසූ විට, සති කිහිපයකට පසු ඒ ගැන විමසීම ඉතා ප්රබල දෙයකි. ඉන් අදහස් වන්නේ ඔබ ඔවුන්ව මතක තබා ගැනීමට තරම් ඔවුන් වටිනා බවයි. බොහෝ අය ජංගම දුරකථනය දෙස බලමින් අඩක් පමණක් සවන් දෙන ලෝකයක, යමෙකු ගැන සැබවින්ම මතක තබා ගැනීම ගැඹුරු ආකර්ෂණයකි.
- තම මානසික තත්ත්වය පාලනය කිරීම: කලබල නොවන, සන්සුන් (Calm) ස්වභාවය ඉතා ආකර්ෂණීය වේ. ප්රකෝප කළත් කලබල නොවන, ආතතියකදී කඩා නොවැටෙන, තමන්ගේ ප්රශ්න ගෞරවාන්විතව දරා සිටින පුද්ගලයාට මිනිසුන් ස්වභාවිකවම ඇදී එයි. මන්ද ස්ථාවරත්වය යනු ආරක්ෂාවයි.
3 කොටස: අභිරහස (Mystery) - ශ්රී ලාංකීය ක්රමය
බටහිර මනෝවිද්යාව පවසන්නේ ආකර්ෂණය ඇති කිරීමට නම් අභිරහසක් විය යුතු බවයි. "පහසුවෙන් ලබාගත නොහැකි ලෙස ඉන්න" (Play hard to get) වැනි උපදෙස් ඔවුන් ලබා දෙයි. නමුත් ලංකාවට මෙය ගැලපෙන්නේ වෙනස් ආකාරයකටයි.
මිනිස් මොළය ක්රියා කරන්නේ තමන්ට සම්පූර්ණයෙන් අයිති නැති දේ පසුපස හඹා යාමටයි. ශ්රී ලංකාව තුළ අපට මේ සඳහා ඉතා අලංකාර සංස්කෘතික ක්රමයක් ඇත: එය නම් "සංයමය" (Restraint) යි.
ලාංකීය සංයමය යනු රළු බව නොවේ. එය තම ඇතුළාන්තය වහාම ප්රදර්ශනය නොකරන පුද්ගලයාගේ ගුණයයි. කතා කරනවාට වඩා සවන් දෙන, නියම වේලාවට සිනාසෙන, අනුන්ගේ ප්රසාදය හිඟා නොකන, ලෝකය ගැන උනන්දුවක් දක්වන (පොතපත, කලාව, අදහස්) පුද්ගලයා තුළ සැමවිටම අලුත් දෙයක් සොයා ගැනීමට ඉතිරි වේ. මෙය රංගනයක් නොවේ; එය සැබෑ පෞරුෂයක ප්රතිඵලයකි. දිගුකාලීන ආකර්ෂණය සඳහා වැදගත් වන්නේ තමා හංගාගෙන සිටීම නොව, සොයා ගැනීමට තරම් වටිනා අභ්යන්තරයක් තමා තුළ තිබීමයි.
4 කොටස: අහංකාරයෙන් තොර ආත්ම විශ්වාසය - ශ්රී ලාංකීය සමබරතාවය
ආත්ම විශ්වාසය ලෝකයේ ඕනෑම තැනක ආකර්ෂණීයයි. නමුත් ශ්රී ලංකාවේ ආත්ම විශ්වාසය පෙන්වීමේදී නිහතමානීකම සහ "වැඩිපුර කැපී නොපෙනීම" වැනි සංස්කෘතික සීමා පවතී. මේ නිසා බොහෝ දක්ෂ පිරිමින් සහ කාන්තාවන් සමාජයේදී තමන්ව කුඩා කර පෙන්වති. ඔවුන් තමන්ගේ අදහසක් පැවසීමට පෙර සමාව ඉල්ලති.
නමුත් අපේ සංස්කෘතිය තුළ ගැඹුරින් අගය කරන ආත්ම විශ්වාසයක් ඇත. එය තමාගේ වටිනාකම ගැන තමා දන්නා, අනුන්ගෙන් සහතික අවශ්ය නැති "නිහඬ ස්ථීරභාවයයි" (Quiet certainty). කෙනෙකු සමඟ අමනාප නොවී මෘදු ලෙස එකඟ නොවිය හැකි, ප්රශංසාවක් ස්තුති පූර්වකව පිළිගත හැකි පුද්ගලයා ලාංකීය සමාජය තුළ දිදුලන චරිතයක් බවට පත්වේ.
5 කොටස: ශරීර භාෂාව (Body Language) - වචනවලට පෙර පවසන දේ
ශ්රී ලංකාව යනු වචනවලට වඩා ඉඟි සහ හැසිරීම්වලින් අදහස් හුවමාරු වන සංස්කෘතියකි. ලාංකිකයන්ට සිනහවක ඇති ආතතිය හෝ අවධානය අවංකද යන්න වහාම දැනේ.
- ඇස් ස්පර්ශය (Eye Contact): ලංකාව තුළ එක එල්ලේම බලා සිටීම ආක්රමණශීලී ලෙස පෙනිය හැක. නමුත් කතාබහ අතරතුර මොහොතක් වැඩිපුර ඇස් දෙස බලා සිටීම "මම ඔබ ගැන උනන්දුයි" යන පණිවිඩය ඉතා ප්රබලව ලබා දෙයි.
- සමීප බව (Proximity): කතා කරන විට මදක් ඔහු/ඇය වෙත නැඹුරු වීම වචනවලින් තොරව ඔබේ උනන්දුව පෙන්වයි.
- අවධානය: ජංගම දුරකථනය පසෙක තබා, සම්පූර්ණ අවධානයෙන් යුතුව අනෙක් පුද්ගලයාට සවන් දීම අද කාලයේ දිය හැකි ඉහළම ගෞරවය සහ ආකර්ෂණීයම ක්රියාවයි.
6 කොටස: හාස්යය (Humor) - අවතක්සේරු කරන ලද ආකර්ෂණ මෙවලම
පර්යේෂණ පෙන්වා දෙන්නේ කෙනෙකුව සිනස්සවීමට ඇති හැකියාව රොමැන්ටික් සබඳතාවක ඉතා වැදගත් සාධකයක් බවයි. කාන්තාවන් විශේෂයෙන්ම හාස්යජනක පිරිමින්ට වැඩි රුචිකත්වයක් දක්වයි.
ලංකාවේ හාස්යය පවතින්නේ අපේ සංස්කෘතික පොදු අත්දැකීම් මතයි. කොළඹ වාහන තදබදය, මඟුල් ගෙවල්වල නාටක හෝ දේශපාලනයේ ඇති වියවුල් සහගත බව ගැන එකට සිනාසීමට හැකි වීමෙන් "අපි දෙන්නා එකම රැල්ලක ඉන්නේ" යන හැඟීම ඇති වේ. මෙම පොදු සිනහව ඕනෑම සම්බන්ධතාවයක ආරම්භයයි.
7 කොටස: හිඟකම සහ වටිනාකම (Scarcity and Value)
බොහෝ දෙනා කරන ලොකුම වැරැද්දක් නම්, තමා ආකර්ෂණය වන පුද්ගලයාට ඕනෑම වෙලාවක තමා ලබාගත හැකි බව පෙන්වීමයි (Always available). සෑම මැසේජ් එකකටම තත්පරයෙන් පිළිතුරු දීම, තමන්ගේ වැඩ පාළු කරගෙන ඔවුන් වෙනුවෙන් කාලය වැය කිරීම මගින් ඔබ පෙන්වන්නේ "මගේ ජීවිතේ මීට වඩා වැදගත් දෙයක් නැහැ" යන්නයි.
මනෝවිද්යාත්මකව මෙය ඔබේ වටිනාකම අඩු කර පෙන්වයි. වඩාත් ආකර්ෂණීය පුද්ගලයා යනු තමන්ගේම ජීවිතයක්, අරමුණක් සහ වැඩ රාජකාරි ඇති, ඒ අතරින් සහකරුවෙකු සඳහා වටිනා ඉඩක් වෙන් කරන පුද්ගලයායි. විශේෂයෙන්ම ලාංකීය කාන්තාවන් පවුලේ භූමිකාවලට එහා ගිය තමන්ගේම අරමුණු සහ අනන්යතාවයක් ගොඩනගා ගැනීම ඉතා ආකර්ෂණීය මෙන්ම මානසිකව සෞඛ්ය සම්පන්න වේ.
8 කොටස: සංවාදයේ කලාව - මතුපිටින් එහාට යාම
ලංකාවේ පොදු සංවාද හරිම ඒකාකාරීයි (රැකියාව, පවුල, ගම). නමුත් ආකර්ෂණීය සංවාදයක් යනු තොරතුරු හුවමාරුවකට වඩා පුද්ගලයා ගැන දැනගැනීමයි.
- උදාහරණ: "ඔයා කොහෙද වැඩ කරන්නේ?" කියලා අහනවා වෙනුවට, "ඔයා ඇයි මේ වෘත්තිය තෝරාගත්තේ? ඔයා හිතපු දේමද එතන තියෙන්නේ?" වැනි ප්රශ්න අසන්න. පුද්ගලයාගේ සමාජ තත්ත්වයට වඩා ඔහුගේ හදවතට සහ අත්දැකීම්වලට සමීප වන්න.
9 කොටස: අවංක දුර්වලතාවය (Vulnerability) - අනපේක්ෂිත ආකර්ෂණය
අපේ රටේ තමන්ගේ දුර්වලතා හෝ බිය ගැන කතා කිරීම "පිරිමිකමට මදි" හෝ "නොගැලපෙන" දෙයක් ලෙස සැලකේ. නමුත් බ්රේන් බ්රවුන් (Brené Brown) වැනි පර්යේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ තමන්ගේ සැබෑ හැඟීම් සහ අඩුපාඩු ගැන අවංක වීම විශ්වාසය ගොඩනැගීමට ඇති ප්රබලම ක්රමය බවයි. තමා සියල්ල දන්නා බව පෙන්වනවාට වඩා, තමන්ගේ බියක් හෝ අවංක අදහසක් ප්රකාශ කිරීම තුළින් සැබෑ මනුෂ්යයෙකු ලෙස ඔබව අනෙක් පාර්ශවයට දැනෙන්නට පටන් ගනී.
10 කොටස: දිගුකාලීන ආකර්ෂණය - එය පවත්වා ගන්නේ කෙසේද?
බොහෝ ලාංකීය විවාහවල සිදුවන්නේ විවාහයෙන් පසු එකිනෙකා ආකර්ෂණය කර ගැනීමේ අවශ්යතාවය අමතක වී යාමයි. සාර්ථක සබඳතාවල පවතින්නේ "සෑමදාම තම සහකරුවා අලුතින් තෝරා ගැනීමයි". විවාහයෙන් පසුවත් එකිනෙකාට ඇඳුම් පැළඳුම්වලින් හැඩ වීම, එකිනෙකා ගැන උනන්දු වීම, දරුවන් හෝ බිල්පත් ගැන නොවන සංවාදවල යෙදීම ආකර්ෂණය පවත්වා ගැනීමට අත්යවශ්ය වේ.
11 කොටස: වසීීකෘත කිරීම යනු කුමක් නොවේද?
මනෝවිද්යාඥයෙකු ලෙස මා මෙය පැහැදිලි කළ යුතුය:
- එය මුළාවක් නොවේ: බොරු චරිත රඟපෑම නොව, ඔබේ හොඳම සහ අවංකම අනුවාදය (Best version) වීම මෙහි අරමුණයි.
- එය බලකිරීමක් නොවේ: අනෙක් පාර්ශවයේ කැමැත්ත (Consent) සැමවිටම වැදගත්ය. ආකර්ෂණය අන්යෝන්ය විය යුතුය.
- එය ගනුදෙනුවක් නොවේ: යම් වාසියක් ලබා ගැනීමට නොව, අවංක බැඳීමක් ඇති කර ගැනීමට මෙය භාවිතා කළ යුතුය.
නිගමනය: ශ්රී ලාංකීය අනන්යතාවයෙන් වසීීකෘත වීම
වඩාත්ම ආකර්ෂණීය ඔබ යනු බටහිර චිත්රපටයක චරිතයක් හෝ බොලිවුඩ් සිහිනයක් නොවේ. එය ඔබේ භාෂාව, ඔබේ හාස්යය සහ ඔබේ ලාංකීය අනන්යතාවය මත පදනම් වූවකි. අවංක වන්න, උනන්දු වන්න, කරුණාවන්ත වන්න, සහ ආත්ම විශ්වාසයෙන් යුතුව ඔබ ඔබම වන්න. සැබවින්ම සාර්ථක වන එකම කලාව එයයි.